مراسم عرفانی شب های شعر ستاره های سحری شاهد حضور چهره های شاخصی از نواحی مختلف ایران زمین بود که برای دیدار با رهبری به تهران آمده و با حضور در کلمات روزه دار ، خود را آماده دیدار با رهبری کردند.
به گزارش ستاد خبری همایش کلمات روزه دار ، پنجمین مراسم عرفانی شب های شعر ستاره های سحری با حضور جمعی از میهمانان مقام معظم رهبری (مد) در فرهنگسرای ارسباران (هنر) برگزار شد.
این شب شعر با قرائت آیاتی چند از کلام الله مجید توسط « حمیدرضا شکارسری » شاعر و منتقد جوان و نام آشنای کشورمان آغاز شد و به استقبال اجرای « کتابدار » شاعر و منتقد ادبیات معاصر رفت.
در ابتدای این مراسم مجری با قرائت غزل معروف « هرگز حسد نبردم بر منصبی و مالی / جز آن کسی که دارد با دلبری وصالی // دانی کدام دولت در وصل می نگنجد / چشمی که باز باشد هر لحظه بر جمالی » اثر ماندگار سعدی شیرازی کار خود را آغاز کرد و گفت : ماه رمضان ماهی است که با خیر و برکت خداوندی همراه است و معنویت آن با جاری شدن اشعار آیینی دو چندان شده است.
وی در ادامه با خواندن شعر « بشنو تو حدیث نبوی زین گفتار / شاد است دو بار روزه دار هشیار // یکبار به دیدار خداوند کریم / بار دگرش فرحة عند الافطار » به رسم مهمان نوازی و حسن آغاز به سراغ حجت الاسلام و المسلمین « زکریا اخلاقی » از چهره های برگزیده اولین جشنواره شعر فجر و نام آشنای دیار کویری استان یزد رفت.
حجت الاسلام و المسلمین زکریا اخلاقی ضمن تبریک میلاد کریم اهل بیت امام حسن مجتبی (ع) و تهنیت ایام ماه مبارک رمضان ، با قرائت یک غزل انتظار با مطلع « ای بلوغ شاخه ها در اشتهای ما تصرف کن // از میان سبزها سیب تعالی را تعارف کن » و غزلی در مدح رسول اکرم (ص) با مطلع « به سبزی مایل است ای آسمان وقت حجاز این بار // نمی دانم چه خواهد کرد عشق سرفراز این بار » حسن آغازی شد تا « مهدی سیار » شاعر جوان و نام آشنای این روزها ادامه دهنده این مسیر باشد.
مهدی سیار با خواندن شعر کوتاه « نه رمه ای به صحرا برده ام // نه در صحرایی آرمیده ام // این گونه که روزگار می گذرانم // هیچ وقت پیامبر نخواهم شد » کار خود را آغاز کرد و ضمن ابراز خوشحالی از حضور در مهمانی کلمات روزه دار غزلی با مطلع « چندی است شب هایی که مهتاب است بی خوابم // چندان که این امواج بی تابند بی تابم » و یک کار دیگر با الهام از نامه حضرت علی (ع) به عثمان ابن حنیف در نهج البلاغه با مطلع « امام رو به پریدن امامه روی زمین // قیامتی شده بعد از اقامه روی زمین » را خواند.
این مراسم با قرائت شعری از « مهدی عابدی » از سوی مجری پذیرای دکتر « هادی منوری » یکی دیگر از شاعران شناخته شده و نام آشنا کشورمان بود .
هادی منوری با قرار گرفتن در جایگاه یک اثر سپید با بندهای آغازین « وقتی برگشته بودم // باران آمده بود // و خیابان منتظر رسیدن ... » قرائت کرد و با اشاره به این که ما هیچ گاه نمی توانیم در جایی برویم که صحبت از ادبیات آیینی باشد و نامی از حضرت ابا عبدالله (ع) برده نشود یک غزل عاشورایی با مطلع « آن شب که بریدی ز تن خود کفنت را » فضای عرفانی جلسه را کامل کرد .
در این بخش از برنامه مجری با قرائت شعر « وقتی دلم برای خدا تنگ می شود // به چمان تو می نگرم // هر یک از چشمانت جلوه ای از خداست // شاید خدا دو تاست » فضای جلسه را تغیر داد تا فضا برای شعر خوانی « کبری بابایی » یکی دیگر از شاعران جوان حاضر در جلسه هموار شود.
این شاعر جوان با شعر سپیدی با بند آغازین « عکس من توی آلبوم // سال ها سکوت کرده بود» و یک
غزل مثنوی با مطلع « خدا دمید و من از خاک آفریده شدم // در آسمان سیاه جهان سپیده شدم » کار خود را به پایان برد .
مجری برنامه در این بخش با اشاره به شعر معروف « یا علی گفتیم و عشق آغاز شد » و ده ها مصرعی که برای آن گفته شده است از دکتر « محمود اکرامی » سردبیر صفحات فرهنگی هنری روزنامه جام جم ، شاعر نام آشنا و پیشکسوت عرصه های ادبیات معاصر و سراینده مصرع معروف « یا علی گفتیم و عشق آغاز شد » برای شعر خوانی به جایگاه دعوت کرد.
استاد محمود اکرامی ضمن اشاره به بعضی از ابیاتی که برای این مصرع ساخته اند با خواند غزلی به مطلع « به آتش می کشم آخر زبان سر به زیرم را // به طوفان می سپارم آسمان های اسیرم را » و یک غزل انتظار با مطلع « طلوع کردی و با دیدنت زبان گم شد // دلم شکفته ترین زخم ناگهان گم شد » میدان شعرخوانی را به « علی اسداللهی » شاعر جوان دیگری واگذار کرد.
علی اسداللهی از چهره های جوان و آشنا با ادبیات دفاع مقدس کار خود را با شعر کوتاه « تو با کاف کوچکتر می شوی پسرم // اتاق با کاف کوچکتر می شود // شهر با کاف کوچکتر // اما نارنج ها ... » آغاز کرد و بعد از قرائت دو شعر بلند درباره جانبازان و کودکانی که جنگ را تجربه کرده اند ، مجری را بر آن داشت تا قبل از نشستن از او بخواهد یک کار دیگر نیز برای حاضران در جلسه قرائت کند.
در این جلسه که بدون حضور « مرتضی امیری اسفندقه » شاعر ، محقق و رمضان پژوه برجسته دوره معاصر برگزار شد ، « حمیدرضا شکارسری » شاعر و منتقد توانای عرصه های شعر دفاع مقدس و ادبیات آیینی به سخنرانی پرداخت و با اشاره به انتشار مقاله ای در شماره های اخیر مجله شعر پیرامون بررسی شعر و ادبیات با ادعیه های موجود از ائمه اطهار (ع) گفت : امروزه به درستی مشخص نیست که در آغاز ایجاد کلام ، زبان یک کارکرد اجتماعی داشته و یا یک کارکرد آیینی و مذهبی و به عبارت دیگر این که زبان از آغاز برای انتقال مفاهیم به یکدیگر استفاده شده و یا از یک هویت مستقل آیینی برخوردار بوده است.
وی افزود: آنچه که مشخص است این که همواره اوج بیان و زبان در دورههای کهن آغاز بشریت در مراسم آیینی و مذهبی رایج بوده است و همین استفاده از زبان باعث شده تا نزدیکی بسیاری بین متون ادبی و ادعیه های آیینی برقرار شود.
خالق مجموعه شعر « چراغانی بی دلیل » با توجه به مهم ترین آرایه های شعر کلاسیک و معاصر ادبیات فارسی نظیر وزن ، قافیه ، ردیف ، هم آوایی مصوت ها و همصدایی صامت ها تصریح کرد : بیشتر سوره های قرآن مجید و ادعیه هایی که از سوی اهل بیت (ع) به ما رسیده است از تمام این آرایه ها به شکلی بسیار کامل و عالی بهره می برد و چگونگی استفاده از آن گاهی ادبا را به تحیر وا می دارد .
وی با اشاره به ارجاعات بینا متنی در قرآن کریم و فرم های مدرن در آن اظهار کرد : گاهی ادبیات مدرن امروز با ارجاعات بینا متنی و تکرار بندها سعی در حفظ فرم خود دارد و این به بهترین شکلی در سوره الرحمن متجلی شده است و یا در دعای مقدس جوشن کبیر اسماء الهی به گونه ای چیده شده اند که هم آوا ، مقفا و گاهی حتی از نظر عروضی هم وزن چیده شده اند اما ناگهان در پایان هر بند این نظم به یکباره و آشکارا به هم می خورد در حالی که در ادبیات کلاسیک هیچ گاه این اتفاق نمی افتد .
این شاعر و منتقد ادبی با یادآوری این که در آیات قرآن کریم و ادعیه ها تأکیدی بر شعر نبودن این آیات هست ادامه داد : اگرچه تمام متون مذهبی ما به بهترین شکلی از هنر متعالی ادبیات استفاده کرده اند اما هیچ گاه شعر نبوده و هدف دیگری به جز هنر و شعریت را دنبال می کنند و هرگاه احساس شده است تا فکر مخاطب از محتوا به فرم گرایش پیدا کرده است بلافاصله فرم را شکسته و فکر مخاطب را به سمت معنا هدایت کرده است.
وی با اشاره به این بیت که «شعر و شرع و عرش از هم ساختند // هر دوعالم زین سه حرف آراستند » تصریح کرد : روابط مستقیمی که در بین موسیقی ادبیات معاصر ایران و متون نیایشی وجود دارد نیز بر همین اساس پایه ریزی شده و نیازمند تحقیقات گسترده تری در این حوزه است .
حمید رضا شکارسری با خواندن دو شعر سپید و کار معروف « بانو نمی یابیمت // اما کنار تو گریه مرسوم است // مگر می توان پهلوی تو بود و شکسته نبود » سخنرانی خود را به پایان برد .
کتابدار مجری مراسم در ادامه با اشاره به تجلی ماه مبارک رمضان در گستره سخن فارسی و تحقیقات مرتضی امیری اسفندقه به ادبیات شفاهی و فولکلور ایران زمین اشاره کرد و گفت : کشور ما از فرهنگ های بومی زیادی بهره برده است که ردپای ماه مبارک رمضان را در آن به خوبی می توان پیدا کرد .
وی از نمونه هایی از این اشعار فولکلور یاد کرد و افزود : در شهر یزد با طولانی شدن روزهای ماه مبارک رمضان شعر « صبح رمضون دیو و دونگم / ظهر رمضون پیاله زنگم // عصر رمضون لاشه کشونه / شوم رمضون لقمه پرونه // سحر رمضون لرزه به جونه / که باز هم رمضونه که باز هم رمضونه » و یا در اوایل ماه رمضان در شهر یزد رایج است که شعر « روزه گرا روتون سفید // ماه رمضون باز هم رسید » و در اواخر آن شعر « روزه خورا روتون سیاه // ماه رمضون بازم می یاد » خوانده می شود.
این مجری و شاعر نام آشنا با تأکید بر این که در ادبیات شفاهی نمی توان به دنبال شعریت گشت و این حاصل چرخه بنیان های اجتماعی است ادامه داد : نمونه های بیشماری چون « رمضون اومده با سی تا سوار // چوب و برداشته می گه روزه بدار » در حوزه های « رمضون اللهی » در شهر های مختلف و غربی کشور رایج بوده و یا در شهر های چون فین کاشان تا دیروز رسومات « هوم بابایی » با اشعار فولکلور و ساده رمضانیه نفس می کشیده است.
این مراسم با غزل «برگرد که مرگ از در و دیوار سرازیر // بر پیکر بی جان من آوار سرازیر » علی آبان شاعر و مجری برنامه های دیگری از مراسم ستاره های سحری راه را برای « مبین اردستانی » شاعر جوان و خوب کشورمان هموار کرد و فضای جلسه را از حوصله تحقیق خارج و در حال و هوای قرار داد.
« حمید هنرجو » یکی از اهالی پرکار قلم با فعالیت در عرصه های روزنامه نگاری و ادبیات کودک و نوجوان آخرین میهمان پنجمین مراسم ستاره های سحری بود که با خواندن رباعی « مادام که حرف عشق بر لب داریم / مؤمن به شکفتنیم و مذهب داریم // در فهم کویر گر نگنجد باران / بگذار بگویند که ما تب داریم » و ترانه رضوی « یه آشنا با لهجه ملیحش // من و صدا میزنه تا ضریحش » حسن ختامی شد تا مجری این مراسم در هنگام اذان مغرب به افق تهران این مراسم را به پایان ببرد.
گفتنی است مراسم ستاره های سحری را معاونت هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران برگزار می کند و قرار است تا در ششمین شب خود با مجری گری « حمیدرضا شکارسری » میزبان « محمدعلی حضرتی » ، « سینا سنجری » ، « داود نوروزی » ، « نعمت سعیدی » ، « یاسر هدایتی » ، « مژگان عباسلو » و « هادی خورشاهیان » باشد .